Toch voelen kinderen—zelfs de allerkleinsten—haarfijn aan dat er iets mis is. Ze merken de spanning in huis en zien de tranen die snel worden weggeveegd. Als we ze niet vertellen wat er aan de hand is, gaan ze zelf dingen invullen. En vaak is hun fantasie beangstigender dan de realiteit. Eerlijkheid is dus belangrijk, maar hoe pak je dat aan? Hieronder deel ik 5 praktische adviezen die je kunnen helpen.
1. Gebruik duidelijke, eerlijke woorden
We zijn vaak geneigd om verzachtende woorden te gebruiken. We zeggen bijvoorbeeld: “Opa gaat heel lang slapen,” of “Mama gaat op een verre reis.” Voor volwassenen klinkt dit zachter, maar voor jonge kinderen is het erg verwarrend. Ze kunnen letterlijk bang worden om zelf te gaan slapen, of verwachten dat degene die ‘op reis’ is weer terugkomt.
Gebruik daarom, hoe pijnlijk het ook voelt, de echte woorden. Zeg zacht maar duidelijk: “Opa is zo ziek, dat de dokters hem niet meer beter kunnen maken. Hij gaat dood.”
2. Doseer de informatie
Je hoeft niet in één keer alles te vertellen, zeker niet bij jonge kinderen. Geef ze de informatie in kleine stukjes, vergelijkbaar met kleine hapjes eten. Vertel de basis en wacht af wat er gebeurt. Vaak gaan ze daarna gewoon weer spelen. Dat betekent niet dat het ze niets doet; het is hun manier om informatie te verwerken. Komen ze er later op terug? Dan kun je weer een volgend ‘stukje’ vertellen.
3. Laat je eigen emoties zien
Vaak proberen we ons groot te houden voor de kinderen. Maar door je eigen verdriet te tonen, geef je het kind eigenlijk toestemming om ook verdrietig te mogen zijn. Leg er wel kort bij uit wáárom je huilt. Zeg bijvoorbeeld: “Ik huil omdat ik oma zo ga missen, en dat maakt me verdrietig. En dat is helemaal oké.” Zo leren ze dat emoties erbij horen en niet iets zijn om bang voor te zijn.
4. Vragen herhalen is normaal
Bereid je erop voor dat kinderen dezelfde vraag wel tien keer kunnen stellen. “Wanneer gaat papa dan dood?” of “Heeft hij dan geen pijn meer?” Dit is geen onoplettendheid, maar de manier waarop het kinderbrein de nieuwe werkelijkheid probeert te begrijpen. Blijf rustig en geef steeds (ongeveer) hetzelfde, eerlijke antwoord. Dit geeft ze uiteindelijk een gevoel van veiligheid en duidelijkheid.
5. Betrek ze bij het afscheid
Vraag het kind wat het nog zou willen doen voor degene die gaat sterven. Vaak komen ze met prachtige, creatieve en pure ideeën. Misschien willen ze een mooie tekening maken, een liedje zingen, of een steen mooi beschilderen om op het nachtkastje te leggen. Dit geeft ze een gevoel van controle en het gevoel dat ze iets kunnen ‘doen’ in een situatie waarin ze verder machteloos zijn.
Maak kennis
Reactie binnen 48 uur · Enschede & Twente · Ook aan huis